Dr Alket Koroshi: Gjendrat mbiveshkore (ose adrenale) dhe faktorët që ndikojnë në dëmtimin e tyre

Alket Koroshi, mjek nefrolog

Njeriu ka dy gjëndra mbiveshkore. Ato janë të vendosura në majë të secilës veshkë, ato janë pjesë e sistemit endokrin, një koleksion gjëndrash që prodhojnë hormone.

Ndërsa janë të vogla në madhësi, gjëndrat mbi veshkore janë përgjegjëse për funksione të shumta të lidhura me hormonet në trupin tuaj. Si rezultat, çrregullimet që ndikojnë në gjëndrat mbiveshkore mund të kenë një ndikim të gjerë në shëndetin tuaj. Nëse dyshoni se keni një çrregullim të ketyre gjendrave flisni me mjekun tuaj.

Çfarë funksioni kanë gjëndrat mbiveshkore?

Ju keni një gjëndër mbiveshkore në formë trekëndëshi në majë të secilës veshkë. Secila gjëndër mbiveshkore përmban një lëvore të jashtme mbiveshkore. Gjendra ne koren e saj është përgjegjëse për prodhimin e disa hormoneve steroide, duke përfshirë aldosteronin dhe kortizolin. Çdo gjëndër gjithashtu përmban një palcë të brendshme të mbiveshkave, e cila prodhon disa hormone të tjera, përfshirë adrenalinën dhe noradrenalinën.

Aldosteroni ndihmon në kontrollin e presionit të gjakut duke menaxhuar ekuilibrin e kaliumit dhe natriumit në trupin tuaj. Kortizoli punon së bashku me adrenalinën dhe noradrenalinën për të ndihmuar në rregullimin e reagimit ndaj stresit. Kortizoli gjithashtu ndihmon në rregullimin e metabolizmit, nivelet e sheqerit dhe presionin e gjakut.

Gjëndrat mbiveshkore kontrollohen nga gjëndrra e hipofizës, një pjesë tjetër e sistemit endokrin. E vendosur në kokën tuaj, hipofiza është kontrolluesi kryesor i gjëndrave endokrine. Sinjalet anormale mund të prishin sasinë e hormoneve që gjëndra e hipofizës u thotë gjëndrave mbiveshkore të prodhojnë. Kjo mund të bëjë që ata të prodhojnë shumë pak ose shumë hormon. Mosbalancimi hormonal mund të rezultojë ne crregullime , duke shkaktuar një sërë simptomash dhe probleme shëndetësore.

Cilat çrregullime ndikojnë në gjëndrat tuaja të mbi veshkave?

Çrregullimet e gjëndrës mbiveshkore mund të zhvillohen kur:

–gjëndra e hipofizës nuk arrin të kontrollojë prodhimin e hormoneve siç duhet

–tumoret beninje, ose jo kancerogjene, rriten në gjëndrat mbiveshkore .

–tumoret malinje, ose kancerogjene rriten në gjëndrat mbiveshkore.

–infeksionet zhvillohen ne gjendrat mbiveshkore

–ju trashëgoni disa mutacione gjenetike

Këto çrregullime japin keto semundje si me poshte:

Sëmundja Addison: Kjo sëmundje e rrallë autoimune zhvillohet kur gjëndrat mbiveshkore nuk prodhojnë mjaftueshëm kortizol ose aldosteron. Kjo është një sëmundje vetëshkatërruese, në të cilën sistemi imunitar mund të sulmojë indet tuaja të veshkave.

Sindroma Cushing: Ky çrregullim i rrallë ndodh kur gjëndrat mbiveshkore prodhojnë shumë kortizol. Përdorimi afatgjatë i steroideve mund të shkaktojë simptoma të ngjashme.

Feokromocitoma: Në këtë gjendje, tumoret zhvillohen në palcën e gjëndrave mbiveshkore. Këto tumore rrallë janë kancerogjene.

Kanceri i gjendrave mbiveshkore.: Kjo gjendje ndodh kur tumoret malinje zhvillohen në gjëndrat mbiveshkore e perhapen ne veshka

Hiperplazia kongjenitale e mbiveshkave : Njerëzit që kanë këtë çrregullim të trashëguar hormonal kanë vështirësi në prodhimin e hormoneve Ky çrregullim mund të ndikojë në zhvillimin e organeve seksuale tek burrat